JUŻ W KIOSKU

Dlaczego w herbie Powiatu Starachowickiego jest krzyż?

2021-07-28 12:32:27

Ocena:

0/5 | 0 głosów

Ostatnio coraz częściej spotykany w krajobrazie przede wszystkim miast, stanął nawet w Starachowicach na osiedlu Południe. Czym jest, skąd pochodzi i czy na pewno stanowi nowość?

GS

Polskie krajobrazy roją się od kapliczek, Chrystusów Frasobliwych, Nepomuków, piet, krzyży i świątków maści wszelakiej. Krzyż karawaka wbrew pozorom nie jest niczym nowym w polskiej rzeczywistości. Tym bardziej w świętokrzyskiej, na prastarej ziemi jelenia i puszczy zdobi o tysiąca bez mała lat księcia świętokrzyskich szczytów. Karawakę możemy zobaczyć także w Starachowicach, na osiedlu Południe. Poświęcony został w czerwcu bieżącego roku. Co ciekawe Krzyż Karawaka znajdziemy w herbach wszystkich powiatów województwa świętokrzyskiego (również starachowickiego), jest bowiem symbolem Benedyktynów związanych z Łysą Górą. 

Jak i gdzie to wszystko się zaczęło?

W hiszpańskim mieście Caravaca de la Cruz,  słynącym z relikwii Drzewa Krzyża Świętego. Tradycja mówi, że przechowywane one były w relikwiarzu mającym kształt krzyża patriarchalnego, czyli mającego dwie poprzeczne belki. W hiszpańskiej Murcji krzyż ów nie wziął się przypadkowo, legenda podaje, że znudzony arabski władca, poszukując rozrywek, nakazał przyprowadzić przed siebie chrześcijańskich więźniów z lochów zamku i spytał ich, czy któryś potrafi dokonać czegoś niezwykłego. Jeden z nich,  kapłan imieniem Ginezjusz, oznajmił, że potrafi czynić rzeczy większe niż najpotężniejszy władca, gdyż umie zamienić chleb w ciało i sprowadzić Boga na ziemię. Zaintrygowany poganin dostarczył przypory potrzebne do owej "sztuczki" i czekał na efekt. W ostatniej chwili kapłan dostrzegł, że zapomniał o najważniejszej rzeczy - krzyżu. Wzniósł przerażony oczy ku niebu, poszukując tam ratunku i w tej chwili pojawiły się dwa anioły z dwuramiennym krzyżem, który postawiły na tymczasowym ołtarzu. Oszołomiony cudem arabski władca przyjął chrześcijaństwo i zaczął też chrystianizację swoich poddanych. Inna wersja przypisuje jego przywiezienie do miasta przez Zakon Templariuszy.

Z Templariuszami będą się wiązać cudowne właściwości krzyża. Podczas jednej z prób odbicia twierdzy przez Maurów z rąk templariuszy oblegający zatruli wodę, z której korzystali oblężeni. Na szczęście znaleziono bukłaki z winem. Po zamoczeniu w tym winie krzyża nabrało ono nie tylko właściwości leczniczych, ale wlane do zatrutych studni uczyniło z powrotem wodę z nich zdatną do picia.

I do dziś wiara w cudowne właściwości krzyża Karawaki trwa. Jest on znakiem walki z epidemiami, a zwłaszcza z gruźlicą, i dziś można go spotkać w godłach towarzystw medycznych, szpitali, kampanii przeciw gruźlicy itp. W latach 30. i 40. XX wieku w Polsce występował też na znaczkach pocztowych propagujących zwalczanie tej choroby. Do dziś ma chronić przed zarazą, anomaliami pogody, nieszczęściami i nagłymi zgonami.

Krzyż Karawaka jest również symbolem Węgier, możemy go zauważyć w herbie stąd też wielce prawdopodobny staje się dar księcia Emeryka dla klasztoru na Łyścu. Chociaż historia mówi, że interesujący nas relikwiarz, przywiózł najprawdopodobniej do Krakowa król Węgier Stefan V w 1270 roku, gdzie posłużył do umocnienia układu zawartego przez króla Węgier z księciem krakowsko-sandomierskim Bolesławem Wstydliwym. Relikwiarz miał pozostać w Krakowie, skąd w latach 1306-1308 został przekazany benedyktynom łysogórskim przez Władysława Łokietka. Od tego momentu ma rozpocząć się w Polsce kult Drzewa Krzyża Świętego.

Czy Emeryk, Łokietek, Chrobry... ? Niech to pozostanie tajemnicą Łyśca.

INNE ARTYKUŁY Z TEGO DZIAŁU
Pod kapliczkami...

2022-05-08

Pod kapliczkami...

Maj jest w kościele miesiącem szczególnie poświęconym czci Matki Bożej. Słynne "majówki" czyli  nabożeństwa, odprawiane wieczorami w kościołach, przy grotach, kapliczkach i przydrożnych figurach, na stałe wpisały się w krajobraz Polski. Zbierane na łąkach polne kwiaty, pachnące bzy zanoszone do stóp Marii były wyrazem wielkiej czci i szacunku. 
Od Kwietnej Niedzieli do Dnia Świętego Lejka

2022-04-12

Od Kwietnej Niedzieli do Dnia Świętego Lejka

Święta wielkanocne od zawsze kojarzą nam się z odnową i z życiem. Obchodzone wiosną mają ścisły związek z odradzaniem się przyrody i dawaniem nadziei ludziom, bo przecież człowiek, jako integralna część otaczającego go świata, żyje z nim w nierozerwalnym związku.
O zwyczajach wielkopostnych

2022-03-20

O zwyczajach wielkopostnych

Za nami karnawał, za nami również Środa Popielcowa zwana z dawien dawna Środą Wstępną, która rozpoczyna czterdziestodniowy post. Czy wiecie zatem, że...
Dzień mruczków

2022-02-17

Dzień mruczków

Światowy Dzień Kota to święto, które obchodzimy corocznie 17 lutego. We włoskich kalendarzach funkcjonuje już od 1990 roku, w Polsce zaś Dzień Kota pojawił się dopiero w 2006 roku. Dlaczego właśnie lutowa data? Zima to wyjątkowo trudny czas dla kochanych sierściuszków, a zatem zimna data zwraca uwagę na to, że tym czworonogom należy pomóc ją przetrwać.
Adwentowe historie

2021-12-01

Adwentowe historie

W niedzielę, 28 listopada, rozpoczął się Adwent – czas szczególnie ważny dla wiernych kościołów chrześcijańskich, bezpośrednio poprzedzający Święta Bożego Narodzenia.W niedzielę, 28 listopada, rozpoczął się Adwent – czas szczególnie ważny dla wiernych kościołów chrześcijańskich, bezpośrednio poprzedzający Święta Bożego Narodzenia.
Chrystus z powstańczych szlaków

2021-09-18

Chrystus z powstańczych szlaków

Inny niż te zwykle spotykane w kościołach, leśnych duktach czy wiejskich gościńcach. Inny...jakby bardziej umęczony, jednocześnie pogodzony z losem i taki, który się nie godzi - Chrystus z "błędem." O co chodzi?
Zielone Świątki

2021-05-28

Zielone Świątki

Co prawda Zielone Świątki już za nami, ale, że ciekawostek nigdy za wiele to zapraszamy na kolejne spotkanie z cyklu: Czy wiecie, że...?
Pamięć dusz czyli Dziady

2021-11-02

Pamięć dusz czyli Dziady

Skąd się wzięły? Co oznaczają? I czy Mickiewicz zrobił dobra robotę?
O zwyczajach pogrzebowych

2021-11-01

O zwyczajach pogrzebowych

Ból po śmierci jest wszędzie taki sam, cierpienie połączy zamiast dzielić. Różnie jednak podchodzi się do zwyczajów pogrzebowych, różnie się będzie chowało zmarłych i różnie podchodziło do kwestii opieki nad grobami. Jak?
Zmiana czasu czyli zegarowe tik tak

2021-10-31

Zmiana czasu czyli zegarowe tik tak

Z soboty na niedzielę cofnęliśmy wskazówki zegarów, czas letni zastąpiliśmy zimowym.