JUŻ W KIOSKU

Słów kilka o Bożym Ciele

2022-06-16 13:00:00

Ocena:

0/5 | 0 głosów

Procesja na święto Bożego Ciała wpisywała się niemal od zawsze w krajobraz polskich miast i wsi. Na procesję szli wszyscy, z wyjątkiem ludzi starszych, którzy już nie mogli, kobiet, które miały małe dzieci, karmiących matek. Ale młodzież musiała na procesji być - to rozumiało się samo przez się,.

Każdy na procesji miał przydzieloną rolę ustaloną wczesniej. Wszyscy wiedzieli kto dba o ołtarze i gdzie one się znajdują, Ci, którzy mieli je u siebie, starali się coś w nich upiększyć. Dziewczyny, które w procesji nosiły obraz, zmawiały się odpowiednio wczesniej, jak się w danym roku ubierają, żeby się do siebie mniej więcej dopasować. Godność noszenia obrazu czy figury przechodziła z matki na córkę, do tej pory pielęgnowany jest zwyczaj, że dziewczyna, która jest już szczęśliwą narzeczoną ostatni raz nosi obraz. Po procesji żegna się z nim, ten przywilej przejmuje kolejna panienka. W starych parafiach obowiązuje także tradycja, że chłopcy, którzy nie byli jeszcze u komunii chodzą ubrani w komże i dzwonią dzwoneczkami, natomiast dorośli mężczyźni niosą baldachim i towarzyszyłą księdzu. Kwiaty...  no właśnie, dawniej kwiaty sypały dziewczynki, które były przed pierwszą komunią. Natomiast te, które już były u komunii ,przychodziły z białymi lilijkami,

Jedno jest pewne - każdy na procesji był ubrany elegancko i odświętnie. Nie bez przyczyny mówi się, ze "ktoś wystroił się, jak stróż w Boże Ciało". Obowiązywała zasada "pierwszej nitki" - jak się miało nową sukienkę, to się najpierw w niej szło do kościoła. Dopiero potem można ją było ubierać "między ludzi" - w odwiedziny, na festyn. Ubranie musiało być przyzwoite: żadnych dekoltów, żadnych gołych ramion, żadnego błyskania gołymi łydkami. Sukienki miały długie rękawy, a jeszcze w latach 50. - 60. kobiety chodziły w rękawiczkach do kościoła. Mężczyźni na prcesję zakłądali koszule z długim rękawem i marynarkę, dopiero po procesji wolno było ją zdjąć.

Ale, ale... mówi się czasem o zapożyczeniach ze czasów, gdy między ludźmi mieszakć miały czarownice.

Do zwyczajów wywodzących się z czasów pogańskich należeć ma święcenie ziół i kwiatów w ostatnim dniu oktawy Bożego Ciała. Wiązanka lub wianuszek składać się ma z macierzanki, dziurawca, rumianku, rozchodnika, glistnika, jaskółczego ziela oraz mięty. Tak skomponowany wianuszek należało wzmocnić łykiem lipowym (wszelkie sznurki wykonane ze sztucznych tworzyw są niewskazane, ponieważ zaburzają naturalny przepływ energii w roślinach). Po poświeceniu, które nadawało im magicznej mocy należało go zasuszyć i wykorzystywać przez cały rok.

Wierzono, że rośliny skropione wodą święconą mają bardzo silne właściwości ochronne i uzdrowicielskie. Używano ich jako lekarstwo dla ludzi i zwierząt, a także środki ochronne przed pożarami i wszelkimi nieszczęściami a przede wszystkim przed czarami!

No własnie.

Aktywność czarownic nasilała się bowiem właśnie w oktawę Bożego Ciała w celu przeciwdziałania ludzkiej pobożności. Stare porzekadło mówiło: "Na Boże Ciało robak w kapustę, diabeł w babę włazi, a czarownica krowom mleko zabiera." O czary i czarownictwo podejrzewano zwłaszcza kobiety, które w przeddzień Bożego Ciała, w samo święto i oktawę po nim przychodziły po zachodzie słońca, aby coś pożyczyć, prosić o kubek wody itp. W ten magiczny sposób mogły one odbierać ludziom różne ich dobra. Znano też sposoby na dowiedzenie się, która z sąsiadek może być wiedźmą. Należało w tym celu w Boże Ciało o północy położyć się na progu obory i przykryć słomą. Wtedy można było ujrzeć ową czarownicę, która pod zmienioną postacią zjawiała się w oborze…

Pierwsze wzmianki o procesjach kościelnych tego dnia są znane w Polsce od 1347 r., ale stały się popularne i wszechobecne wśród katolików dopiero w XV i XVI wieku, Obchody trwały przez tydzień, a masowe procesje były organizowane pierwszego dnia, a potem ostatniego, ósmego dnia, dlatego całość zwano „Oktawą Bożego Ciała”.W tym ostatnim dniu uroczystości święcono w kościele specjalnie wykonane wieńce, o których wspominaliśmy wyżej. Zazwyczaj kobiety wyplatały nieparzystą liczbę wieńców, co miało przynosić szczęście i dodatkowo pomagać w tym, żeby uroki i złe oczy patrzyły gdzieś w stronę sąsiada, nie w naszą.

W XVIII wieku istniał zwyczaj strzelania z broni podczas procesji, stąd też tradyxja późniejszych kapiszonów (między innymi).

Wracając jednak do chrześcijańskiego wymiaru tego święta, to jego piękno wyraził w niezwykle poetycki sposóbks. Józef Tischner: „W Eucharystii i poprzez Eucharystię dokonuje się coś istotnego: Bóg staje się nieustannie naszym Bogiem. On nasz, a my Jego. Stajemy wobec perspektywy odzyskania świata. Nasz świat nabiera nowego sensu”.

Boże Ciało, czyli uroczystość Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa, zostało ustanowione po widzeniach bł. Julianny z Cornillon, augustianki. W 1245 r. miała ona wizje, podczas których zobaczyła jasną tarczę księżyca z ciemną plamą.

Zinterpretowano ten fakt jako brak należytego święta, które byłoby uczczeniem Ciała i Krwi Pańskiej. Pan Jezus wyznaczył nawet dzień – czwartek po niedzieli Trójcy Przenajświętszej. Dla całego Kościoła święto to zostało ustanowione przez papieża Urbana IV

Święto Bożego Ciała było w przeszłości traktowane jako zadośćuczynienie za znieważanie Chrystusa w Najświętszym Sakramencie i za błędy heretyków oraz jako uczczenie pamiątki ustanowienia Eucharystii. Od XVI w. wprowadzono zwyczaj śpiewania fragmentów Ewangelii przy czterech ołtarzach, który kultywowany jest do dziś.

W Polsce święto obchodzone jest 60 dni po Wielkanocy. Jest to więc święto ruchome – czwartek po niedzieli Trójcy Przenajświętszej.

INNE ARTYKUŁY Z TEGO DZIAŁU
Zaplanuj swój długi weekend

2023-01-14

Zaplanuj swój długi weekend

Rok 2023 okazuje się być rokiem niezwykle sprzyjającym tym, którzy tylko liczą dni do weekendów. Okazuje się, że na 365 dni mamy aż 115 dni wolnych. Ponadto nowy rok to 13 świąt ustawowo wolnych od pracy. Aby dłużej cieszyć się wolnym od pracy w trakcie świąt lub długiego weekendu, wystarczy wykorzystać kilka dodatkowych dni urlopu. 
Ten piękny świąteczny czas

2022-12-23

Ten piękny świąteczny czas

Parno, tłoczno i gęsto. Powietrze w kuchni przesycone zapachem dwunastu potraw, za oknem wiatr wyjący w koronach drzew. W taki wieczór z domu wychodzi tylko ten, kto strawę wigilijną duchom strzegącym domów wynosi. Tak, właśnie tak to niegdyś bywało, w grudniowym czasie świętowano Szczodre Gody, dzieci z czcią chodziły koło Diducha, a starsi wypatrywali Welesa. 
Żyją dopóki pamiętamy

2022-10-29

Żyją dopóki pamiętamy

Stary zegar miarowo wygrywa rytm czasu, gdzieś pomiędzy jednym stuknięciem wahadła a drugim cisza przemyca wspomnienia. Nie ma niczego, co mogłoby je zagłuszyć, ani świerszcza, ani wiatru w kominie.
Pod kapliczkami...

2022-05-08

Pod kapliczkami...

Maj jest w kościele miesiącem szczególnie poświęconym czci Matki Bożej. Słynne "majówki" czyli  nabożeństwa, odprawiane wieczorami w kościołach, przy grotach, kapliczkach i przydrożnych figurach, na stałe wpisały się w krajobraz Polski. Zbierane na łąkach polne kwiaty, pachnące bzy zanoszone do stóp Marii były wyrazem wielkiej czci i szacunku. 
Od Kwietnej Niedzieli do Dnia Świętego Lejka

2022-04-12

Od Kwietnej Niedzieli do Dnia Świętego Lejka

Święta wielkanocne od zawsze kojarzą nam się z odnową i z życiem. Obchodzone wiosną mają ścisły związek z odradzaniem się przyrody i dawaniem nadziei ludziom, bo przecież człowiek, jako integralna część otaczającego go świata, żyje z nim w nierozerwalnym związku.
O zwyczajach wielkopostnych

2022-03-20

O zwyczajach wielkopostnych

Za nami karnawał, za nami również Środa Popielcowa zwana z dawien dawna Środą Wstępną, która rozpoczyna czterdziestodniowy post. Czy wiecie zatem, że...
Dzień mruczków

2022-02-17

Dzień mruczków

Światowy Dzień Kota to święto, które obchodzimy corocznie 17 lutego. We włoskich kalendarzach funkcjonuje już od 1990 roku, w Polsce zaś Dzień Kota pojawił się dopiero w 2006 roku. Dlaczego właśnie lutowa data? Zima to wyjątkowo trudny czas dla kochanych sierściuszków, a zatem zimna data zwraca uwagę na to, że tym czworonogom należy pomóc ją przetrwać.
Adwentowe historie

2022-12-04

Adwentowe historie

Rozpoczął się Adwent – czas szczególnie ważny dla wiernych kościołów chrześcijańskich i bezpośrednio poprzedzający Święta Bożego Narodzenia.
Chrystus z powstańczych szlaków

2021-09-18

Chrystus z powstańczych szlaków

Inny niż te zwykle spotykane w kościołach, leśnych duktach czy wiejskich gościńcach. Inny...jakby bardziej umęczony, jednocześnie pogodzony z losem i taki, który się nie godzi - Chrystus z "błędem." O co chodzi?
Dlaczego w herbie Powiatu Starachowickiego jest krzyż?

2021-07-28

Dlaczego w herbie Powiatu Starachowickiego jest krzyż?

Ostatnio coraz częściej spotykany w krajobrazie przede wszystkim miast, stanął nawet w Starachowicach na osiedlu Południe. Czym jest, skąd pochodzi i czy na pewno stanowi nowość?