JUŻ W KIOSKU

Dlaczego w herbie Powiatu Starachowickiego jest krzyż?

2021-07-28 12:32:27

Ocena:

0/5 | 0 głosów

Ostatnio coraz częściej spotykany w krajobrazie przede wszystkim miast, stanął nawet w Starachowicach na osiedlu Południe. Czym jest, skąd pochodzi i czy na pewno stanowi nowość?

GS

Polskie krajobrazy roją się od kapliczek, Chrystusów Frasobliwych, Nepomuków, piet, krzyży i świątków maści wszelakiej. Krzyż karawaka wbrew pozorom nie jest niczym nowym w polskiej rzeczywistości. Tym bardziej w świętokrzyskiej, na prastarej ziemi jelenia i puszczy zdobi o tysiąca bez mała lat księcia świętokrzyskich szczytów. Karawakę możemy zobaczyć także w Starachowicach, na osiedlu Południe. Poświęcony został w czerwcu bieżącego roku. Co ciekawe Krzyż Karawaka znajdziemy w herbach wszystkich powiatów województwa świętokrzyskiego (również starachowickiego), jest bowiem symbolem Benedyktynów związanych z Łysą Górą. 

Jak i gdzie to wszystko się zaczęło?

W hiszpańskim mieście Caravaca de la Cruz,  słynącym z relikwii Drzewa Krzyża Świętego. Tradycja mówi, że przechowywane one były w relikwiarzu mającym kształt krzyża patriarchalnego, czyli mającego dwie poprzeczne belki. W hiszpańskiej Murcji krzyż ów nie wziął się przypadkowo, legenda podaje, że znudzony arabski władca, poszukując rozrywek, nakazał przyprowadzić przed siebie chrześcijańskich więźniów z lochów zamku i spytał ich, czy któryś potrafi dokonać czegoś niezwykłego. Jeden z nich,  kapłan imieniem Ginezjusz, oznajmił, że potrafi czynić rzeczy większe niż najpotężniejszy władca, gdyż umie zamienić chleb w ciało i sprowadzić Boga na ziemię. Zaintrygowany poganin dostarczył przypory potrzebne do owej "sztuczki" i czekał na efekt. W ostatniej chwili kapłan dostrzegł, że zapomniał o najważniejszej rzeczy - krzyżu. Wzniósł przerażony oczy ku niebu, poszukując tam ratunku i w tej chwili pojawiły się dwa anioły z dwuramiennym krzyżem, który postawiły na tymczasowym ołtarzu. Oszołomiony cudem arabski władca przyjął chrześcijaństwo i zaczął też chrystianizację swoich poddanych. Inna wersja przypisuje jego przywiezienie do miasta przez Zakon Templariuszy.

Z Templariuszami będą się wiązać cudowne właściwości krzyża. Podczas jednej z prób odbicia twierdzy przez Maurów z rąk templariuszy oblegający zatruli wodę, z której korzystali oblężeni. Na szczęście znaleziono bukłaki z winem. Po zamoczeniu w tym winie krzyża nabrało ono nie tylko właściwości leczniczych, ale wlane do zatrutych studni uczyniło z powrotem wodę z nich zdatną do picia.

I do dziś wiara w cudowne właściwości krzyża Karawaki trwa. Jest on znakiem walki z epidemiami, a zwłaszcza z gruźlicą, i dziś można go spotkać w godłach towarzystw medycznych, szpitali, kampanii przeciw gruźlicy itp. W latach 30. i 40. XX wieku w Polsce występował też na znaczkach pocztowych propagujących zwalczanie tej choroby. Do dziś ma chronić przed zarazą, anomaliami pogody, nieszczęściami i nagłymi zgonami.

Krzyż Karawaka jest również symbolem Węgier, możemy go zauważyć w herbie stąd też wielce prawdopodobny staje się dar księcia Emeryka dla klasztoru na Łyścu. Chociaż historia mówi, że interesujący nas relikwiarz, przywiózł najprawdopodobniej do Krakowa król Węgier Stefan V w 1270 roku, gdzie posłużył do umocnienia układu zawartego przez króla Węgier z księciem krakowsko-sandomierskim Bolesławem Wstydliwym. Relikwiarz miał pozostać w Krakowie, skąd w latach 1306-1308 został przekazany benedyktynom łysogórskim przez Władysława Łokietka. Od tego momentu ma rozpocząć się w Polsce kult Drzewa Krzyża Świętego.

Czy Emeryk, Łokietek, Chrobry... ? Niech to pozostanie tajemnicą Łyśca.

INNE ARTYKUŁY Z TEGO DZIAŁU
Zaplanuj swój długi weekend

2023-01-14

Zaplanuj swój długi weekend

Rok 2023 okazuje się być rokiem niezwykle sprzyjającym tym, którzy tylko liczą dni do weekendów. Okazuje się, że na 365 dni mamy aż 115 dni wolnych. Ponadto nowy rok to 13 świąt ustawowo wolnych od pracy. Aby dłużej cieszyć się wolnym od pracy w trakcie świąt lub długiego weekendu, wystarczy wykorzystać kilka dodatkowych dni urlopu. 
Ten piękny świąteczny czas

2022-12-23

Ten piękny świąteczny czas

Parno, tłoczno i gęsto. Powietrze w kuchni przesycone zapachem dwunastu potraw, za oknem wiatr wyjący w koronach drzew. W taki wieczór z domu wychodzi tylko ten, kto strawę wigilijną duchom strzegącym domów wynosi. Tak, właśnie tak to niegdyś bywało, w grudniowym czasie świętowano Szczodre Gody, dzieci z czcią chodziły koło Diducha, a starsi wypatrywali Welesa. 
Żyją dopóki pamiętamy

2022-10-29

Żyją dopóki pamiętamy

Stary zegar miarowo wygrywa rytm czasu, gdzieś pomiędzy jednym stuknięciem wahadła a drugim cisza przemyca wspomnienia. Nie ma niczego, co mogłoby je zagłuszyć, ani świerszcza, ani wiatru w kominie.
Słów kilka o Bożym Ciele

2022-06-16

Słów kilka o Bożym Ciele

Procesja na święto Bożego Ciała wpisywała się niemal od zawsze w krajobraz polskich miast i wsi. Na procesję szli wszyscy, z wyjątkiem ludzi starszych, którzy już nie mogli, kobiet, które miały małe dzieci, karmiących matek. Ale młodzież musiała na procesji być - to rozumiało się samo przez się,.
Pod kapliczkami...

2022-05-08

Pod kapliczkami...

Maj jest w kościele miesiącem szczególnie poświęconym czci Matki Bożej. Słynne "majówki" czyli  nabożeństwa, odprawiane wieczorami w kościołach, przy grotach, kapliczkach i przydrożnych figurach, na stałe wpisały się w krajobraz Polski. Zbierane na łąkach polne kwiaty, pachnące bzy zanoszone do stóp Marii były wyrazem wielkiej czci i szacunku. 
Od Kwietnej Niedzieli do Dnia Świętego Lejka

2022-04-12

Od Kwietnej Niedzieli do Dnia Świętego Lejka

Święta wielkanocne od zawsze kojarzą nam się z odnową i z życiem. Obchodzone wiosną mają ścisły związek z odradzaniem się przyrody i dawaniem nadziei ludziom, bo przecież człowiek, jako integralna część otaczającego go świata, żyje z nim w nierozerwalnym związku.
O zwyczajach wielkopostnych

2022-03-20

O zwyczajach wielkopostnych

Za nami karnawał, za nami również Środa Popielcowa zwana z dawien dawna Środą Wstępną, która rozpoczyna czterdziestodniowy post. Czy wiecie zatem, że...
Dzień mruczków

2022-02-17

Dzień mruczków

Światowy Dzień Kota to święto, które obchodzimy corocznie 17 lutego. We włoskich kalendarzach funkcjonuje już od 1990 roku, w Polsce zaś Dzień Kota pojawił się dopiero w 2006 roku. Dlaczego właśnie lutowa data? Zima to wyjątkowo trudny czas dla kochanych sierściuszków, a zatem zimna data zwraca uwagę na to, że tym czworonogom należy pomóc ją przetrwać.
Adwentowe historie

2022-12-04

Adwentowe historie

Rozpoczął się Adwent – czas szczególnie ważny dla wiernych kościołów chrześcijańskich i bezpośrednio poprzedzający Święta Bożego Narodzenia.
Chrystus z powstańczych szlaków

2021-09-18

Chrystus z powstańczych szlaków

Inny niż te zwykle spotykane w kościołach, leśnych duktach czy wiejskich gościńcach. Inny...jakby bardziej umęczony, jednocześnie pogodzony z losem i taki, który się nie godzi - Chrystus z "błędem." O co chodzi?