JUŻ W KIOSKU

100 letnia tradycja zaopatrzenia Starachowic w wodę

2024-02-02 16:02:45

Ocena:

2.3/5 | 3 głosów

Bieżącą wodę w kranach dostarcza nam Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Starachowicach. Dzieje się tak od lat 50 - tych XX wieku. Wtedy powstał zakład, którego spadkobiercą jest dzisiejsza miejska spółka PWiK. Ale według ustaleń historycznych początki infrastruktury doprowadzającej pitną wodę do naszego miasta, a także odprowadzającej ścieki, można datować już na 1923 rok. Do tych korzeni sięgnęło PWiK świętując 2 lutego br. 100-lecie tradycji starachowickich wodociągów. 

fot. Gazeta Starachowicka

Obchody rozpoczęły się przed siedziba PWiK przy ulicy Iglastej, gdzie przywołano postać dawnego dyrektora Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji inżyniera Józefa Wysockiego. Pełnił swoją funkcję w latach 1950- 78 i to jemu zawdzięczamy doprowadzenie w 1973 roku do Starachowic wody z podziemnego ujęcia w Trębowcu przez co znacznie poprawiła się jej jakość. Biografię zasłużonego szefa starachowickiego przedsiębiorstwa przedstawił były pracownik Wiesław Michałek, a prezes spółki Jerzy Miśkiewicz w asyście przedstawicieli załogi złożył kwiaty pod tablicą upamiętniającą jego osobę. Następnie odsłonięto nową tablicę przed siedzibą PWiK będącą wyrazem uznania dla jego pracowników. Dalsza część uroczystości odbyła się w sali Olimpia Urzędu Miejskiego w Starachowicach i zgromadziła licznych gości. Obecni byli m.in. minister do spraw polityki senioralnej Marzena Okła - Drewnowicz, poseł PO Artur Gierada, wojewoda świętokrzyski Józef Bryk, a także przedstawiciele władz Starachowic, powiatu starachowickiego i gmin naszego regionu, reprezentanci zaprzyjaźnionych przedsiębiorstw wodno- kanalizacyjnych oraz dawni i obecni członkowie kierownictwa i nadzoru PWiK. Zebrani mieli okazję zapoznać się z historią starachowickich wodociągów. Przedstawił ją Adam Brzeziński prezes Towarzystwa Przyjaciół Starachowic. Jak informował zaopatrzenie mieszkańców w bieżącą wodę wraz z możliwością oprowadzania zanieczyszczeń była inicjatywą przedwojennych zakładów zbrojeniowych. Tą ofertą w latach 20- tych XX wieku chciały przyciągnąć bardzo potrzebną siłę roboczą. 

- Za początek można uznać 1923 rok. Zakłady  rozpoczęły budowę atrakcyjnych osiedli mieszkaniowych: wyposażonych w elektryczność i rzadko wówczas spotykaną instalację wodno- kanalizacyjną. W okresie międzywojennym powstało ponad 100  budynków wielorodzinnych obsługiwanych przez 33 - kilometrową sieć wodociągową oraz 13 - kilometrową sieć sanitarną. Oznaczało to krok milowy w rozwoju cywilizacyjnym Starachowic, podczas gdy pobliski Wierzbnik nie poradził sobie z tym wyzwaniem aż do lat 50 - tych.  Schemat sieci wodno- kanalizacyjnej Starachowic przypominał płuca. Lewa nitka biegła przez Kolonię Robotniczą do zakładów mechanicznych z odnogą na ulicy Mickiewicza. Prawa biegła przez Wielki Piec i Sztolnię, z odnogą do szpitala i na Majówkę, do Kolonii Urzędniczej. Aortą była nitka biegnąca wzdłuż ulicy Radomskiej. Wodę czerpano z 7 głębokich studni wykopanych nad rzeką Kamienną w pobliżu torów kolejowych. Wydrążono je w jednej linii w odległości około 100 m od siebie. Jedna z nich znajdowała się tuż przy stawie. Wydobyta woda trafiała rurami na teren zakładu wielkopiecowego, gdzie przepuszczano ją przez odżelaziacze i filtry. Z filtrów była tłoczona przez pompy elektryczne do wieży ciśnień. Pierwsza taka wieża, jeszcze o drewnianej konstrukcji, znajdowała się na terenie zakładów mechanicznych w pobliżu tzw. piątej bramy. W połowie lat 30 - tych zmieniono sposób pozyskiwania wody: studzienną zastąpiono rzeczną czerpaną z Kamiennej, która rurami  grawitacyjnymi trafiała do wybudowanej w pobliżu stacji filtrów. Stamtąd tłoczono ją do wybudowanej w 1936 roku wieży wodnej. Była to 20 - metrowa konstrukcja żelbetowo- ceglana ze zbiornikiem o pojemności 110 m sześciennych, który zapewniał stabilne ciśnienie w wodociągu. Wieża znajdowała się w pobliżu obecnego budynku przy Szkole Podstawowej nr 9. Woda trafiała stamtąd bezpośrednio do kranów w domach urzędników i do zdrojów ulicznych przy domach robotniczych. Kilka z nich przetrwało do dziś przy ulicy Bugaj. Natomiast główny kolektor sanitarny miasta biegł w dół ulicy Radomskiej, przekraczał ulicę Hutniczą między obecnymi budynkami OHP i docierał do rzeki. Zakłady dbały, by ścieki były biologicznie czyste, dlatego wybudowały stację ich oczyszczania w septyku i filtrach, co było wówczas nowoczesnym rozwiązaniem. Nie wiadomo jak nazywali się przedwojenni wodociągowcy, którzy obsługiwali prawie 50 km sieci. Ze schematu organizacyjnego zakładów zbrojeniowych wynika, że w strukturze jego biura technicznego były komórki pod nazwą "woda" i "kanalizacja", a na czele biura stali inżynierowie: Szczeciński i Jokiel. W 1950 roku zakłady przekazały sieć nowopowstałemu Miejskiemu Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji. Do dziś zachowało się bardzo niewiele z przedwojennej instalacji. Pozostałości stacji biologicznej zostały zniszczone w ub. roku w trakcie budowy wiaduktu. Wieża ciśnień przy piątej bramie została rozebrana w latach 50 - tych, a tę na Majówce wyburzono w 1979 roku. Do dziś przetrwały tylko żeliwne pokrywy studzienek kanalizacyjnych. Służą od 100 lat. Dwa lata temu jedna z nich trafiła do Muzeum Wodociągów w Bydgoszczy - podsumował Adam Brzeziński.

Jego wystąpienie uzupełniła prelekcja prezesa PWiK Jerzego Miskiewicza  poświęcona współczesnej historii spółki zaczynającej się od 1950 roku powołaniem Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji.  

- W 1958 roku odkryto wodę głębinową w okolicach Trębowca, co było ważne z uwagi na niedostateczne źródło jakim było ujęcie z Kamiennej. W 1962 roku oddano do użytku oczyszczalnię ścieków przy ulicy Bocznej, która do dziś się tam znajduje. Od 2011 roku realizowano ogromny projekt z zaangażowaniem środków unijnych obejmujący budowę sieci kanalizacyjnej w gminach Mirzec i Wąchock oraz w Starachowicach a także infrastrukturę związaną z doprowadzeniem wody z Trębowca. Ostatnia gruntowna modernizacja oczyszczalni ścieków miała miejsce w latach 2016 - 2023 roku - informował prezes.                

Kluczowym wydarzeniem jubileuszowych uroczystości było uhonorowanie zasłużonych pracowników prestiżowymi odznaczeniami państwowymi, przyznanymi przez Prezydenta RP, a wręczonymi przez wojewodę świętokrzyskiego. Medale Złote za Długoletnią Służbę otrzymali: Michał Celuch, Marek Kowalik, Zbigniew Kozieł, Robert Łygan, Jarosław Rutkowski, Robert Rycombel, Marek Stanicki, Tomasz Śpiewak, Sylwester Wiącek, Marian Zagawa i Jacek Zając. Medalami Srebrnymi wyróżniono: Justynę Rachudałę i Mariusza Życińskiego, a Medalami Brązowymi: Justynę Jankowicz, Łukasza Pyrgiela i Magdalenę Wieczorek -Herman.                 

iwo

fot. Gazeta Starachowicka

fot. Gazeta Starachowicka

fot. Gazeta Starachowicka

fot. Gazeta Starachowicka

fot. Gazeta Starachowicka

fot. Gazeta Starachowicka

fot. Gazeta Starachowicka

fot. Gazeta Starachowicka

fot. Gazeta Starachowicka

fot. Gazeta Starachowicka

fot. Gazeta Starachowicka

fot. Gazeta Starachowicka

INNE ARTYKUŁY Z TEGO DZIAŁU
Rowerami na lekcje

2024-02-28

Rowerami na lekcje

Ścieżek rowerowych w mieście przybywa, samorząd chce, by korzystała z nich jak największa ilość mieszkańców. Specjalną zachętę kieruje w stronę przedszkolaków i uczniów oraz nauczycieli. W ramach akcji "Rowerowy Maj" mieliby docierać na lekcje i do pracy ekologicznymi środkami transportu. Dla najaktywniejszych uczestników przewidziane są atrakcyjne nagrody.    
Walka z bezlitosnym nowotworem trwa. Paweł ze Starachowic potrzebuje naszej pomocy

2024-02-28

Walka z bezlitosnym nowotworem trwa. Paweł ze Starachowic potrzebuje naszej pomocy

W pomoc dla 41-letniego Pawła Plewniaka ze Starachowic zaangażowali się wszyscy. Rodzina, przyjaciele, bliżsi i dalsi znajomi oraz wielu dobrych ludzi poruszonych prośbą mężczyzny. Diagnoza, którą usłyszał 41-latek, jest przerażająca. To czerniak skóry okolicy nadłopatkowej po stronie prawej z przerzutami do wątroby, płuc, śledziony, węzłów chłonnych, wnęki wątroby, kręgosłupa. Trwa zbiórka pieniędzy na pomoc starachowiczaninowi. Cel to: leczenie, wizyty, leki, zabiegi, sprzęt rehabilitacyjny, turnusy, za zakup schodołazu.
Jakie okulary dla kierowców?

2024-02-27

Jakie okulary dla kierowców?

Aż 90% reakcji kierowcy zależy od poprawnego widzenia. Złe warunki atmosferyczne i bardzo wysoka koncentracja sprawiają, że nasze oczy szybciej się męczą. Okulary dla kierowców są pomocą nie tylko dla potrzebujących korekcji, ale dla każdego, kto prowadzi samochód.
Jubileuszowy mural w Starachowicach Wschodnich robi wrażenie!

2024-02-27

Jubileuszowy mural w Starachowicach Wschodnich robi wrażenie!

Słynna wierzbnicka studnia, austeria, starachowickie cmentarze, Wielki Piec, szkoły, kolej, czy oczywiście świętokrzyska czarownica to elementy graficzne, które znalazły się na starachowickim muralu, który wzbogacił przestrzeń w pobliżu dworca Starachowice Wschodnie przy ulicy Kolejowej. Mural upamiętnia obchody 400-lecia wydania przywileju lokacyjnego dla Wierzbnika. Grafika na co dzień będzie cieszyć oczy mieszkańców i witać podróżnych.
Blok przy ulicy Kościelnej czeka na mieszkańców [ZDJĘCIA]

2024-02-27

Blok przy ulicy Kościelnej czeka na mieszkańców [ZDJĘCIA]

Budynek mieszkalny przy ulicy Kościelnej w Starachowicach już odebrany, a pierwsi lokatorzy już oglądają lokale. W ciągu najbliższych dwóch miesięcy zaplanowano zasiedlenia 103 nowych mieszkań. To kolejna inwestycja mieszkaniowa zrealizowana w naszym mieście, co oznacza poprawę standardu zamieszkania najemców gminnych lokali komunalnych.
Ośmiorniczki dla wcześniaków

2024-02-27

Ośmiorniczki dla wcześniaków

Powiatowy Zakład Opieki Zdrowotnej w Starachowicach włączył się w przedsięwzięcie, którego celem jest wspieranie rozwoju dzieci zbyt wcześnie urodzonych. Opiekę medyczną nad takimi maluszkami uzupełnia rękodzieło - urocze ośmiorniczki dziergane na szydełku. Kilkadziesiąt sztuk takich zabawek ofiarowała szpitalowi Fundacja Małych Serc z Wielenia w województwie wielkopolskim.
Wielomilionowy interes

2024-02-26

Wielomilionowy interes

Odlewnie Polskie S. A. zawarły umowę, która może o około 20% w skali roku zwiększyć ich zdolności wytwórcze. Starachowicka spółka podpisała umowy z trzema niemieckimi firmami na zainstalowanie u siebie nowej linii produkcyjnej o wartości 8 mln 860 tys. EURO. 
Rozmowy o Europie, Polsce i samorządach

2024-02-26

Rozmowy o Europie, Polsce i samorządach

Starachowice odwiedziła Beata Szydło, deputowana Parlamentu Europejskiego, wiceprezeska Prawa i Sprawiedliwości, była premier polskiego rządu. Jej wizyta miała związek z zaplanowanymi na 7 kwietnia br. wyborami samorządowymi, ale w czasie spotkania w Starachowickiej Spółdzielni Mieszkaniowej była też mowa o sprawach ogólnopolskich w kontekście przejęcia władzy przez rywali z PiS oraz naszego członkostwa w Unii Europejskiej.       
Stowarzyszenie odpowiada prezydentowi Starachowic w sprawie osiedlowych inwestycji

2024-02-25

Stowarzyszenie odpowiada prezydentowi Starachowic w sprawie osiedlowych inwestycji

Stowarzyszenie Spółdzielców i Wspólnot Mieszkaniowych "Nasze Miasto" podczas konferencji prasowej, która odbyła się 14 lutego br., skrytykowało prezydenta i administrację samorządową za realizację zbyt „rozbuchanych” i generujących koszty inwestycji, przy braku działań mających na celu poprawę codziennego otoczenia mieszkańców najstarszych miejskich osiedli: Majówka, Żeromskiego, czy osiedla Las.
Postępy przy budowie wiaduktu w Starachowicach Zachodnich [ZDJĘCIA]

2024-02-23

Postępy przy budowie wiaduktu w Starachowicach Zachodnich [ZDJĘCIA]

Trwają prace przy budowie wiaduktu w Starachowicach Zachodnich. Aktualnie wykonano już prawie 20% kontraktu. O postępie prac podczas piątkowej (23 lutego br.) konferencji prasowej mówił starosta powiatu Piotr Ambroszczyk oraz dyrektor Zarządu Dróg Powiatowych Beata Stąpor.