JUŻ W KIOSKU

Spacer śladami Konstytucji 3 maja

2021-05-05 11:01:44

Ocena:

0/5 | 0 głosów

Zbliża się jedno z najważniejszych polskich świąt – Święto Konstytucji 3 Maja, dlatego dziś - w cyklu "Cudze chwalicie swego nie znacie” - odwiedzimy najciekawsze miejsca ulicy, której nazwa swoje korzenie ma w konstytucyjnym święcie.

Ta niedługa – 700- metrowa – ulica znajduje się w centralnej części Starachowic. Spacer zaczynamy od ronda Antoniego Hedy - Szarego, które stanowi skrzyżowanie ulic Armii Krajowej, Bankowej i omawianej Konstytucji 3 Maja. I już tu czeka na nas coś, na co warto i trzeba zwrócić uwagę.

Między rondem a terenem Szkoły Podstawowej nr 9 rośnie stary dąb szypułkowy, które znajduje się pod prawną ochroną jako pomnik przyrody ożywionej. dodajmy, że za pomniki przyrody ożywionej mogą zostać uznane pojedyncze drzewa lub ich skupienia np. alejki, które muszą odznaczać się rzadkością występowania, wiekiem, znacznymi wymiarami lub osobliwą formą. Przede wszystkim muszą to być zdrowe drzewa, a ten rosnący w pobliżu „dziewiątki” dąb szypułkowy jest... rosły jak dąb. Jego wiek szacowany jest na co najmniej 150 lat. Drzewo jest wysokie na 25 m, natomiast jego obwód w pierśnicy (na wysokości ok. 130 cm od ziemi ) wynosi ponad 250 cm, średnica pnia (również w pierśnicy) mierzy 80 cm.

W bezpośrednim sąsiedztwie dębu, tuż przy ogrodzeniu Szkoły Podstawowej nr 9, wyeksponowane jest miejsce po dawnej wieży wodnej, która stała tu przez 43 lata. Oddana do użytku przed wojną w 1936 roku została wyburzona w roku 1979. Dziś na skwerze „Szaraków” można wieżę oglądać na starych fotografiach, umieszczonych na edukacyjnej tablicy, obok której znajduje się wykonany z płyt oraz niewielkich kamyków krąg stanowiący symbol po znajdującej się tu dawniej budowli.

Idźmy dalej trasą, która prowadzi w kierunku północnym. Po prawej stronie ulicy znajdują się bloki mieszkalne wybudowane w czasach PRL, natomiast lewą stronę ulicy, od początku aż do końca, wyróżnia bardzo ciekawa zabudowa wielorodzinnych domów dawnego osiedla przemysłowego tzw. Małej Kolonii Urzędniczej. Powstała w 1922 roku, a domy tego osiedla usytuowane są w obrębie dzisiejszych ulic Konstytucji 3 Maja, Jadwigi Kaczyńskiej oraz Radomskiej. Dwudziestolecie międzywojenne niewątpliwie było jednym z najbardziej dynamicznych okresów, jeśli chodzi o rozwój Starachowic. Powstały wówczas osiedla, zakłady (np. Fabryka Amunicji), hotel, remiza strażacka oraz drewniany kościół, który spłonął w 1987 roku.

Idąc dalej w kierunku północnym, po prawej stronie znajduje się blok, w którym dziś z przodu znajduje się między innymi jeden z urzędów Poczty Polskiej, a z tyłu redakcja „Zielonej”. Jeszcze około 30 lat temu budynek w dużej części zagospodarowany był przez ogromną firmę – Urząd Pocztowo – Telekomunikacyjny. W latach 90-tych XX wieku urząd ten przeniósł się do nowego wówczas gmachu, wybudowanego przy ulicy Słonecznej. Firma ta wkrótce podzieliła się na dwie: Pocztę Polską i Telekomunikację Polską. Do dziś przetrwała jedynie Poczta Polska.

Tuż za wspomnianym budynkiem znajduje się niewielki skwer przy skrzyżowaniu ulic Konstytucji 3 Maja, Rotmistrza Witolda Pileckiego i Partyzantów. Na skwerku stoi pomnik poświęcony „Bohaterom Starachowic 1939-1945”. Obecny wykonano z piaskowca, od 1945 do 1952 roku pomnik poświęcony Bohaterom Starachowic usytuowany był na Orłowie przy ulicy Bema, gdzie złożone były szczątki ludzi zamordowanych przez hitlerowców. Rozbudowa Fabryki Samochodów Ciężarowych w tamtych latach zdecydowała o konieczności przeniesienia pomnika. Pomnik ten stał do 1979 roku, kiedy zdecydowano o jego rozbiórce. Nowy wówczas pomnik, odsłonięty został 31 sierpnia 1979 roku i do dnia dzisiejszego znajduje się w krajobrazie tej części miasta.

W pobliżu wspomnianego skweru ulica Konstytucji 3 Maja odbija w lewo w kierunku zachodnim. Na łuku po prawej stronie ulicy stoi do dziś najpiękniejszy kiedyś budynek tej okolicy, tzw. „Pałacyk”. Najpiękniejszy kiedyś, bo o obecnym stanie obiektu z zachwytem mówić się nie da, z roku na rok coraz bardziej niszczeje. Zamiast cieszyć oko mieszkańców i służyć im jak dawniej, obecny jego stan sprawia, że przechodząc obok tak legendarnego w Starachowicach budynku, robi się delikatnie mówiąc bardzo przykro. Nadal stojący „Pałacyk” został wybudowany w latach 20-tych XX wieku. Pierwotnie obiekt był willą dyrektora powstałej wówczas Fabryki Amunicji, w latach 90-tych ubiegłego wieku był ulubionym miejscem spotkań uzdolnionej artystycznie starachowickiej młodzieży.

Od „Pałacyku” ulica Konstytucji 3 Maja już do samego końca przebiega w kierunku zachodnim. Nieopodal po lewej stronie znajduje się jeden z najciekawszych domów dawnej Małej Kolonii Urzędniczej. To „Dom Przyjaciół Karola Wojtyły”, w którym  zamieszkiwali państwo Jadwiga i Stanisław Kozłowscy. Pani Jadwiga pracowała jako nauczycielka w starachowickiej szkole muzycznej, natomiast pan Stanisław był inżynierem w Fabryce Samochodów Ciężarowych. To rodzina, z którą zaprzyjaźniony był Święty Jan Paweł II, z tablicy umieszczonej przed domem dowiadujemy się ,że w tym domu w latach 1954-1978 wielokrotnie przebywał Wielki Polak.

Dalej po lewej stronie usytuowane są kolejne domy dawnej Małej Kolonii Urzędniczej, natomiast ostatni odcinek prawej strony ulicy stanowią bloki mieszkalne Osiedla Stadion. Na końcu ulicy Konstytucji 3 Maja przy wspomnianych blokach usytuowane są dwa kolejne pomniki. Pierwszy z nich to Pomnik Niepodległości, odsłonięty w 2004 roku - to obelisk o kilkumetrowej wysokości, w którego górnej części obelisku znajduje się medalion z wizerunkiem Marszałka Józefa Piłsudskiego, niżej daty: 1918, 1933, 1989, 2003. Natomiast na dole wmurowana jest tablica, z której wynika, że fundatorami pomnika były młodzieżowe organizacje oraz społeczeństwo Starachowic. Kilkanaście metrów dalej, u zbiegu ulic Konstytucji 3 Maja i Radomskiej, usytuowany jest kolejny pomnik. To pamiątkowy kamień na miejscu dawnego Pomnika Niepodległości. Pomnik ten odsłonięto 11 listopada 1988 roku, w 70 rocznicę odzyskania niepodległości. Postawiono go w miejscu nieistniejącego, przedwojennego Pomnika Niepodległości, który zniszczyli hitlerowcy w 1940 roku. Na pomniku umocowana jest tablica z brązu z napisem wyjaśniającym powstanie tego kamienia – pomnika. To właśnie tu ulica Konstytucji 3 Maja kończy swój bieg, łącząc się z ulicą Radomską.

Najbliższy poniedziałek – 3 maja 2021 , to dzień, który może być pretekstem do spaceru po omówionych dziś obiektach. Podobnie jak na ulicę 1-go Maja, omówioną przed tygodniem, tak i tu bardzo łatwo dotrzeć różnymi środkami lokomocji, w tym także pieszo. Na poznanie tych miejsc należy przeznaczyć od 1 do 2 godzin. Zachęcamy do uprawiania turystyki, także tej najbliższej, najbardziej lokalnej. Naprawdę warto!

Marcin Maruszak - przewodnik świętokrzyski

INNE ARTYKUŁY Z TEGO DZIAŁU
O czym szepcze Park Miejski

2022-08-30

O czym szepcze Park Miejski

Stary park miejski nakrył się oponą lśniących jasnozielonych liści i hodował w swej głębi, pełnej przecudnych cieniów i świateł, młode kwiaty i trawy. Dróżki ubite z okruchów cegły i wysypane żółtym piaskiem ginęły wśród zieleni niby drobne ruczaje między brzegami... - czyż nie pięknie pisał o kieleckim Parku Miejskim Stefan Żeromski?

2022-09-03

"Król alfonsów" vel "Kuba Rozpruwacz" pochodził z Kielc

Był nim, rzecz jasna słynny na cały świat Kuba Rozpruwacz czyli Józef Lis
Kieleckie Westerplatte

2022-09-01

Kieleckie Westerplatte

Wdrapując się na Wzgórze harcerskie w rezerwacie Kadzielnia niemal każdy widzi podobieństwo pomnika tam stojącego z tym, który jest na Westerplatte. A pomyśleć, że jeszcze nie tak dawno kielecki monument poświęcony był Bojownikom o Wyzwolenie Narodowe i Społeczne i nazywano go UBeliskiem. Wystarczyło pozbawić "pewnych" symboli.

2022-09-01

"Dzika" historia Kielc

Zamarudziliśmy nieco w Kielcach, ale że cudze chwalimy, a swego nie znamy to postanowiłam, że pokaże i przybliżę stolicę naszego województwa. Za tydzień ruszamy na Warmię, kto ciekawy niech nas śledzi.
Tajemnice kieleckiej katedry

2022-08-21

Tajemnice kieleckiej katedry

Cudo to niebywałe, wspaniałe i urokliwe - kielecka katedra jest po prostu piękna i obfituje w male dzieła sztuki, ciekawostki, niezwykłości i legendy. Warto się nią zainteresować, nie jest to bowiem taki zwyczajny kościół.
Miłosne rozterki

2022-08-21

Miłosne rozterki

"Biruta’’ szła wolnym krokiem. Śnieżynki lekkie jak puch płynęły w powietrzu i krążyły dokoła tej głowy ubranej w barankową czapkę. Jedne z nich siadały potajemnie na promieniach jasnych włosów wymykających się spod czapki, inne obcesowo pędziły do ust różowych i za tę śmiałość świętokradzką konały w gorącym oddechu, jeszcze inne czepiając się brwi i długich rzęs zaglądały w smutne oczy. Borowicz raz tylko w nie spojrzał i wnet zleciało na niego jakby wśród widnego dnia wypadające zaćmienie słońca. Te duże lazurowe źrenice, co udzielały nawet białkom nikłej pół barwy błękitu, wcieliły się w jego duszę...."
Zuzelanką do Cygańskiej Kapy

2022-08-07

Zuzelanką do Cygańskiej Kapy

Na skrzyżowaniu dróg stań twarzą do słońca, spluń trzy razy przez lewe ramię i nie oglądaj się za siebie... To żart oczywiście, ale gdy pierwszy raz usłyszałam o Cygańskiej Kapie i drodze zwanej Zuzelanką to miałam nieco magiczne skojarzenia.
Tajemnica Chełmowej Góry

2022-07-31

Tajemnica Chełmowej Góry

Skryła się nieco na uboczu, całkiem blisko Starachowic, gdzieś po drodze do Nowej Słupi - niezwykła i tajemnicza. Ta, która dała początek Świętokrzyskiemu Parkowi Narodowemu. Oto ona księżna świętokrzyskich szczytów - Chełmowa Góra.
Na szczęście? Tylko krzemień pasiasty

2022-07-30

Na szczęście? Tylko krzemień pasiasty

W dodatku działa tylko w Sandomierzu. Klejnot Świętokrzyskich Gór, polski diament, osobliwość regionu - kto chociaż raz zobaczył, zechce go mieć. Przyjrzyjmy mu się zatem...
Tajemnicze, egzotyczne, zaczarowane. Takie jest właśnie Świętokrzyskie.

2022-07-10

Tajemnicze, egzotyczne, zaczarowane. Takie jest właśnie Świętokrzyskie.

Dzisiejsza podróż po naszym magicznym regionie poprowadzi nas nieco bocznymi dróżkami, takimi, które zostawia się na kiedyś tam. Jeśli szukacie miejsc mało obleganych, a mających to i owo do zaoferowania ciekawskim podróżnikom, to jest to tekst dla Was.